ကရင်နီပြည် တောင်သူလယ်သမားများသမဂ္ဂ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးသဲရယ်က “မြေယာဥပဒေသနဲ့ပက်သက်ပြီးတော့ ချပြမယ်၊ ပညာပေးမယ်၊ ပြီးတော့မှသူတို့ရဲ့ဆန္ဒကို ကျနော်တို့မေးမယ်၊ ပြီးတော့ သူတို့ရွာမှာ ပုံစံ ရ ဘယ်လောက်ရထားပြီလဲ မရသေးတာဘယ်လောက်ရှိပြီလဲ ဆိုတဲ့ စာရင်းကို ကျနော်တို့ကောက်မယ်၊ မရသေးတာတွေကို စာရင်းလုပ်ပြီး မြေစာရင်းတွေ၊ အုပ်ချုပ်ရေးတွေနဲ့ညှိမယ်၊ ပုံစံ(၇)ရအောင် ကျနော်တို့လုပ်သွားမယ်”ဟု သူက ကန္တာရဝတီတိုင်း(မ်)သို့ ပြောသည်။
တောင်သူများက ပုံစံ ရ ကို လိုချင်သော်လည်း အစိုးရက အမြဲတမ်း လုပ်ဆောင်ပေးမှု မရှိခြင်းမှာလည်း မဖြစ်သင့်ကြောင်း ဦးသဲရယ်က ထောက်ပြသည်။
အစိုးရမြေစာရင်းဌာနများက ပုံစံ ရ များ လုပ်ပေးရာတွင် ကြန့်ကြာမှုများ ရှိနေသည့်အတွက် အခက်အခဲ အမျိုးမျိုး ရှိနေသည်ဟု ဒီးမောဆိုမြို့နယ် တောင်သူ ဦးဆားကပြောသည်။
“ကျနော်တို့ လုပ်ဖို့ဆို အရမ်းကြာတယ်၊ မြေစာရင်းက လာတိုင်းမယ်ပြောတယ်၊ ရောက်မလာဘူး၊ ပုံစံ ရ ဆိုတာ သူတို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ ရက်ကျော်ရင် မလုပ်ပေးတော့ဘူး၊ ဒါကြောင့်မရသေးတဲ့သူတွေ အများကြီးရှိတယ်”ဟု သူက ပြောသည်။
၂၀၁၂ လယ်ယာမြေဥပဒေသည် တောင်သူများအတွက် သဟဇာတမဖြစ်သော်လည်း နိုင်ငံက ပြဌာန်းထားသည့် ဥပဒေနှင့်အညီ ပုံစံ ရ ကို လုပ်ဆောင်ထားခြင်းသည် တောင်သူများအတွက် အကာအကွယ် ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ဥပဒေပညာရှင် တစ်ဦးကပြောသည်။
“ကျနော်တို့ ဒီဥပဒေတွေက တောင်သူတွေနဲ့ သဟဇာတဖြစ်မှာတော့မဟုတ်ဘူး၊ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ရပိုင်ခွင့် တခုအနေနဲ့ ပုံစံ ရ တွေကတော့ မဖြစ်မနေလုပ်ထားသင့်တယ်၊ နောက်ဆို အကာကွယ်တခုလည်း ဖြစ်လာနိုင် တယ်”ဟု သူက ပြောသည်။
ကရင်နီပြည် တောင်သူလယ်သမားသမဂ္ဂက လယ်ယာမြေလုပ်ပိုင်ခွင့်လက်မှတ် ပုံစံ ရ ကို မြို့နယ် ၃ ခုတွင် လုပ်ဆောင်ပြီးပါက အခြားမြို့နယ်များကိုပါ ဆောင်ရွက်ပေးသွားမည် ဖြစ်ကြောင်းလည်း သိရှိရသည်။
