သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းအတွင်း တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တချို့ တပ်သားသစ်စုဆောင်းနေသည့်အတွက် ဒေသခံများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရကြောင်း စုံစမ်းသိရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း စစ်ကောင်စီကို ပြည်သူများက ရရာလက်နက်ကိုင်စွဲကာ တော်လှန်တိုက်ခိုက်နေချိန် သျှမ်းမြောက်တွင် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုကြောင့် ပြည်သူများက နေရပ်စွန့်ခွာနေရသည့်ဘဝ ရောက်ရှိနေသည်။
ထို့ကြောင့် တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း တိုက်ခိုက်ရမည်ကို မလိုလားသည့်အတွက် သျှမ်းပြည်သားများက တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တပ်ထဲ မဝင်လိုသဖြင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြကြောင်း သိရသည်။
သျှမ်းမြောက်ဒေသအတွင်း မေလနောက်ဆုံးပတ်မှစတင်ပြီး မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် တပ်ဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သည့် သျှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ (SSPP/SSA)၊ တအာင်းအမျိုးသားလွှတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (TNLA) တို့အပြင် သျှမ်းပြည်ပြန်လည်ထူထောင်ရေးကောင်စီ (RCSS/SSA) နှင့် ပြည်သူ့စစ်များပါ တပ်သားသစ်စုဆောင်ေးနကြောင်း ဒေသခံများသတင်းပေးပို့ချက်အရ သိရသည်။
ထိုထဲတွင် (SSPP/SSA) သည် မိုင်းရယ်မြို့နယ်၊ တန့်ယန်းမြို့နယ်၊ နမ္မတူမြို့နှင့် သီပေါမြို့နယ်အတွင်း စစ်သားကောက်ခံမှုပြုလုပ်နေပြီး ပြည်သူများ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသည်ဟု ဒေသခံများက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို အတည်ပြုပြောဆိုခဲ့သည်။
“ကျနော်တို့ သျှမ်းတပ်မှာ အလုပ်မလုပ်ချင်တာမဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်လူမျိုးတပ်ပဲ ဘယ်သူမဆိုလုပ်ချင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်လူမျိုးအချင်းချင်း တိုက်နေရမယ်ဆိုရင် မလုပ်ချင်ဘူး။ တိုင်းရင်းသားအချင်းချင်း တိုက်ခိုက်နေရမယ်ဆိုရင် မလုပ်ချင်ဘူး” ဟု တန့်ယန်းဒေသခံ လူငယ် အမျိုးသားတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။
သျှမ်းလက်နက်ကိုင်အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်နေမှုကြောင့် မိဘများလည်း သား၊ သမီးများ သျှမ်းတပ်ထဲ မပို့ချင်တော့သကဲ့သို့ လူငယ်များလည်း သျှမ်းတပ် (၂) တပ်ထံ သွားရောက်အလုပ်လုပ်ရန် တွန့်ဆုတ်လာကြောင်း တန့်ယန်းလူငယ်က ပြောသည်။
“ကိုယ့်လူမျိုးကို ကာကွယ်တဲ့တပ်မှာလုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ပေမယ့် ကိုယ့်လူမျိုးအချင်းချင်း တိုက်နေတဲ့နေရာတော့ မလုပ်ချင်ဘူး။ ဟိုဘက် ဒီဘက်ဆိုတာ မဖြစ်ချင်ဘူး။ ဘယ်တပ်ပဲဖြစ်ဖြစ် စစ်ကောင်စီကို အမြစ်ပြတ်တိုက်တဲ့ တပ်ဖြစ်စေချင်တယ်” ဟု ၎င်းလူငယ်က တောင်းဆိုလိုက်သည်။
သျှမ်းပြည်အတွင်း တပ်သားသစ်စုဆောင်းမှုသည် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တိုင်း၏ ပေါ်လစီဖြစ်သည်ကို လက်ခံကြောင်း၊ သို့သော် ယခုနှစ် လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များ ယခင်ကထက် တပ်သားသစ်ပိုတောင်းခံလာကြောင်း နမ္မတူမြို့နယ်ရှိ သျှမ်းလူငယ် စိုင်းဖက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။
“လူသစ်တောင်းတာက နှစ်တိုင်းရှိနေပါတယ်၊ ကျနော်တို့ဖက်မှာဆိုလည်း အဖွဲ့အစည်းကလည်းစုံတော့ လုပ်ရမည့်အတူတူ ကိုယ့်လူမျိုးအတွက်ပဲလုပ်မယ်ဆိုပြီး သူတို့သတ်မှတ်ထားတဲ့ အရေအတွက် နှစ်စဉ်ပို့ဆောင်ပေးတယ်၊ ဒါပေမယ် ဒီနှစ်တော့ ခါတိုင်းနှစ်ထက် ပိုလာလို့ ဒုက္ခရောက်ရတယ်” ဟု စိုင်းဖကဆိုသည်။
သျှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်း သန္နီ၊ လားရှိုး ၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်အတွင်း ကချင်တပ် KIA နှင့် ကိုးကန့် MNDAA တပ်တို့လည်း တပ်သားသစ်စုဆောင်းနေပါသည်။
“ခုလက်ရှိ ကျနော်တို့ဖက်မှာ လူသစ်စုဆောင်းတာက ပလောင်နဲ့ ကိုးကန့်၊ သျှမ်းတပ်တွေလည်းကောက်တယ်၊ အဲ့ထက်ဆိုးတာက ပြည်သူ့စစ်ကပါ တပ်သားတောင်းနေကြတော့ ဒေသခံတွေတော့ ထွက်ပြေးသူကပြေးနဲ့ ကျနော်တို့မှာ တော်တော်ဒုက္ခရောက်ရတယ်” ဟု တန့်ယန်းမြို့ ဒေခံတစ်ဦးက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။
သျှမ်းပြည်အတွင်းနေထိုင်ကြသည့် သျှမ်းလူမျိုးများဖြစ်ကြသည့်အတွက် သျှမ်းတပ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် ဝန်မလေးသော်လည်း သျှမ်းလက်နက်ကိုင် (၂) တပ်အချင်းချင်း တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသည့်အတွက် သျှမ်းတပ်ထဲဝင်ရမှာ စိုးထိတ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံပြည်သူ အများစုက ပြောဆိုကြသည်။
သီပေါမြို့နယ်၊ ဆောင်ကြဲကျေးရွာမှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နရသည့် သျှမ်းလူငယ်ရွာသားတစ်ဦးက “သျှမ်းလူမျိုးဖြစ်လို့ သျှမ်းစစ်သားလုပ်ရမယ်ဆိုတာ ဖြစ်သင့်ပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် သျှမ်းစစ်သားလုပ်ရင်လည်း ကိုယ့်လူမျိုးအချင်းချင်း ပြန်ပစ်ရမှာ မလိုလားဘူး၊ အဲ့ကြောင့် ထွက်ပြေးနေရတယ်” ဟုသျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။
အဆိုပါ SSPP တပ်သားသစ်စုဆောင်းသည့် ကိစ္စသည် တပ်ဖွဲ့မှ သတ်မှတ်ထားသည့် မူအတိုင်းသာ လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သျှမ်းပြည်တိုးတက်ရေးပါတီ (SSPP/SSA) မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးဘုန်းဟန်က သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။
“SSPP စစ်သားကောက်လွန်းလို့ ထွက်ပြေးရတယ်ဆိုတာ တခြားတပ်က မနာလို ဝါဒဖြန့်တဲ့ စကားတွေပါ။ စစ်သားကောက်တယ်ဆိုတာ စစ်တပ်တိုင်းမှာရှိပါတယ်၊ နည်းတယ်။ များတယ်ဆိုတာတော့ ကျနော်တို့လည်း ကျနော်တို့ မူအတိုင်းဘဲ၊ အဲ့ထက်ပိုပြီးတော့လည်း မလုပ်ဘူး” ဟု ၎င်းကပြောသည်။
တပ်သားသစ် နှစ်စဉ်ပို့ဆောင်ရေးသည် လက်နက်ကိုင်တပ်တိုင်း ပေါ်လစီရှိသော်လည်း တခြားလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့ကို အဆိုပါကိစ္စနှင့်ပတ်သက်ပြီး သျှမ်းသံတော်ဆင့်မှ ဆက်သွယ်ခဲ့သော်လည်း ပြန်လည်ဖြေကြားခြင်းမရှိပေ။
သျှမ်းပြည်အတွင်းရှိ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် အဖွဲ့အစည်းများအားလုံးသည် မိမိတို့တပ်အင်အား တောင့်တင်းဖို့အတွက် စစ်သားကောက်ယူမှုများရှိနေကြရာ အချို့သော ဒေသခံလူငယ်လူရွယ်များက မိမိတို့ သဘောဆန္ဒအလျှောက် စစ်တပ်ထဲဝင်သူများရှိသလို စစ်သားမလုပ်ချင်သောကြောင့် မိသားစုလိုက် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသူများလည်း ရှိနေပါသည်။
