ရခိုင်ပြည်အတွင်း မြို့နယ်အသီးသီးရှိ စစ်ဘေးရှောင်စခန်းများတွင် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ဆိုးဝါးစွာ ကြုံတွေ့နေရကြောင်း စစ်ဘေးရှောင်များနှင့် ကူညီနေသူများထံမှ သိရသည်။

ဆေးဝါးပြတ်လပ်မှု၊ ဈေးနှုန်းများအဆမတန် မြင့်တက်နေမှုနှင့် ကူညီထောက်ပံ့မှု အားနည်းသဖြင့် စစ်ဘေးရှောင်များမှာ ဆေးကုသမှု အခက်အခဲဖြစ်နေခြင်းဖြစ်ကြောင်း စစ်ရှောင်အရေးကူညီသူများက ဆိုသည်။

ပုဏ္ဏားကျွန်း လင်းရောင်ခြည်ဖောင်ဒေးရှင်းမှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက “စစ်ဘေးရှောင်တွေက နီးစပ်ရာသူနာပြုဆီမှာ ကု‌နေကြရတာပါ။ ဆေးတွေက လုံလောက်မှုမရှိတဲ့အပြင် ဈေးလည်းတအားတက်နေတော့ ဆေးမကုနိုင်တဲ့ စစ်ဘေးရှောင်တွေ ပိုများလာတယ်။ တချို့ဆို သူနာပြုဆီမှာတောင် မကုနိုင်ကြဘူး” ဟု ပြောသည်။

တစ်ကျော့ပြန်တိုက်ပွဲ စတင်လာသည့် ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာလမှစ၍ စစ်ကောင်စီက ရခိုင်ဒေသကို ကုန်းလမ်း၊ ရေလမ်း ဖြတ်တောက်ပြီး ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့ထားသဖြင့် ဒေသတွင်းနေထိုင်သူများမှာ ဆေးဝါးနှင့် ကုန်ပစ္စည်းပြတ်လပ်မှုဒဏ်ကို ခံစားနေရသည်။

ရခိုင်ပြည်အနှံ့တွင် စစ်ဘေးရှောင်ဦးရေ ၆ သိန်းနီးပါးထိရှိလာကြောင်း ULA/AA စာရင်းတွင် ဖော်ပြသည်။ ၎င်းတို့မှာ စားဝတ်နေရေး၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု အကူအညီများ အရေးတကြီး လိုအပ်နေကြသည်။

မိုးရာသီတွင် စစ်ဘေးရှောင်စခန်းများ၌ ငှက်ဖျား၊ တုပ်ကွေး၊ ဖျားနာ၊ ချောင်းဆိုး၊ ဝမ်းရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုပိုများလာပြီး အသက်သေဆုံးသူများလည်း ရှိလာကြောင်း AA က ထုတ်ပြန်ထားသည်။

ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတကာနှင့် ပြည်တွင်းအဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် ဆေးဝါးများကူညီပေးကြရန် AA က အကူအညီ တောင်းခံထားသည်။

လင်းရောင်ခြည်ဖောင်ဒေးရှင်း တာဝန်ရှိသူက“ကျနော်တို့က ကူညီပေးနေပေမယ့် နေရာတိုင်းက စစ်ရှောင်တွေဆီ လောက်ငှအောင် မပေးနိုင်သေးဘူး။ ဆေးဝါးတွေ၊ စားနပ်ရိက္ခာအခက်အခဲတွေ၊ နေရာထိုင်ခင်းအခက်အခဲတွေ အများကြီးရှိနေလို့ ပြည်တွင်းပြည်ပအဖွဲ့အစည်းတွေ၊ နောက်ပြီး ငွေကြေးတတ်နိုင်သူတွေ ပါဝင်ကူညီစေချင်တယ်” ဟု ပြောသည်။

ဒေသတွင်း လူမှုကူညီရေးအသင်းများမှာလည်း စစ်ရှောင်များအား ကူညီထောက်ပံ့မှုအပိုင်းတွင် အခက်အခဲများ ရှိနေကြသည်။ ကိုယ်တိုင်စစ်ဘေးရှောင်နေရခြင်း၊ ရန်ပုံငွေရှာမရနိုင်ခြင်း၊ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် မချိတ်ဆက်နိုင်ခြင်း စသည့် စိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။

စစ်ဘေးရှောင် စစ်တွေဒေသခံ အမျိုးသမီးတစ်ဦးက “နေမကောင်းဖြစ်နေလို့ နာ့စ်မ(သူနာပြု)ဆီမှာ ဆေးခန်းသွားပြရင် ကိုယ်လိုနေတဲ့ဆေးကို တစ်ထပ်ထဲကျအောင် မပေးနိုင်တော့ဘူး။ နီးစပ်တဲ့ဆေးတွေနဲ့ပဲ ကုပေးရတာ။ ဆေးတွေဈေးတက်တာရယ်၊ အလွယ်တကူ မရနိုင်တာတွေကြောင့် ပုံမှန်ဖျားနာတာတောင် ဆေးကုဖို့မလွယ်ဘူး” ဟု ပြောသည်။

ရခိုင်ပြည်မြောက်ပိုင်း ဈေးကွက်တွင် ပါရာစီတာမော တစ်ကဒ် ၁,၂၀၀ ကျပ်၊ ဘိုင်အိုဂျက်ဆစ် တစ်ကဒ် ၄,၀၀၀ ကျပ်၊ စီထရေဇင်း တစ်ကဒ် ၁,၅၀၀ ကျပ်၊ ဒီကိုဂျင် တစ်ကဒ် ၄,၀၀၀ ကျပ်၊ Amlong တစ်ကဒ်ကို ၃,၀၀၀ ကျပ် စသဖြင့် ဈေးနှုန်းအဆမတန် မြင့်တက်လျက်ရှိသည်။

အိန္ဒိယ - ပလက်ဝ - ရခိုင် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းမှ ဈေးဝါးတင်သွင်းမှုကိုလည်း အိန္ဒိယက ပိတ်ပင်ထားသဖြင့် ဒေသတွင်းဆေးဝါးများမှာ ပြတ်လပ်တော့မည် အခြေအနေဖြစ်နေသည်။

လက်ရှိတွင် စစ်ကောင်စီနှင့် အာရက္ခတပ်တော်တို့ မောင်တော၊ သံတွဲ၊ ဂွမြို့နယ်များတွင် တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေပြီး စစ်ဘေးရှောင်ဦးရေမှာလည်း ဆက်လက်တိုးလာမည့် အခြေအနေတွင် ရှိနေသည်။