I. လျှို့ဝှက်စနစ်တစ်ခု၏ဗဟိုတွင် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူ ကလေးတစ်ဦး

ပီနန်တွင် နယ်စည်းမခြားဆရာဝန်များအဖွဲ့ (Médecins Sans Frontières (MSF) မှ ကုသပေးသော ၁၂ နှစ်အရွယ် ရိုဟင်ဂျာမိန်းကလေးတစ်ဦး၏အမှုသည် သီးခြားလူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ဝမ်းနည်းဖွယ်ဖြစ်ရပ်မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ဝှမ်းတွင် နက်ရှိုင်းစွာတည်ရှိနေသော နိုင်ငံတကာလူကုန်ကူးမှုဂေဟစနစ်သို့ ရှားပါးပြီး မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဝင်ပေါက်တစ်ခုဖြစ်သည်။

အာဟာရချို့တဲ့ခြင်း၊ ငှက်ဖျားနှင့် ကပ်ပါးကောင်ရောဂါများကူးစက်ခံရခြင်းနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာဒဏ်ရာရှိသော မိန်းကလေး၏အခြေအနေသည် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခြင်း၊ နိုင်ငံမဲ့ဖြစ်ခြင်းနှင့် စနစ်တကျအမြတ်ထုတ်ခြင်းတို့၏ စုပေါင်းအကြမ်းဖက်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။

သူမ၏ခရီး—မြန်မာနိုင်ငံရခိုင်ပြည်နယ်မှ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံမှတစ်ဆင့် မလေးရှားသို့—ရိုဟင်ဂျာလူကုန်ကူးမှုကွန်ရက်များနှင့် ရှည်လျားစွာဆက်စပ်နေသော လမ်းကြောင်းများဆီသို့ တိကျစွာမြေပုံဆွဲထားသည်။

II. ပထဝီနိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ တွန်းအားများ- နိုင်ငံမဲ့ဖြစ်ခြင်းနှင့် ဒေသတွင်း ပြိုကွဲခြင်း

ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များကို လူကုန်ကူးခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ တရားဝင်အဆင့်အတန်းနှင့် ခွဲခြား၍မရပါ။

၁၉၈၂ ခုနှစ် နိုင်ငံသားဖြစ်မှု မူဘောင်အောက်တွင် နိုင်ငံသားအဖြစ် ငြင်းပယ်ခံရသော ရိုဟင်ဂျာများသည် နိုင်ငံမဲ့အဖြစ် ထိရောက်စွာ ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) မှ ဖော်ပြထားသော မူများကို ချိုးဖောက်သည့် အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ် ရိုဟင်ဂျာအကျပ်အတည်းအပြီးတွင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ကော့စ်ဘဇားရှိ စခန်းများတွင် စုစည်းနေသော ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ဒုက္ခသည်လူဦးရေထဲမှ တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။

သို့သော် ရေရှည်ဖြေရှင်းချက်များ—နေရပ်ပြန်ပို့ခြင်း၊ ပြန်လည်နေရာချထားခြင်း သို့မဟုတ် ပေါင်းစည်းခြင်း—မရှိခြင်းသည် ကြာရှည်သော အကျပ်အတည်းကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဤလစ်ဟာမှုကို လူကုန်ကူးမှုအဖွဲ့များက စနစ်တကျ အသုံးချကြသည်။

ဒေသတွင်းတွင် အရှေ့တောင်အာရှတွင် စည်းလုံးညီညွတ်သော ဒုက္ခသည်ကာကွယ်ရေးစနစ် မရှိပါ။ အဓိက ဦးတည်ရာနိုင်ငံဖြစ်သည့် မလေးရှားသည် ၁၉၅၁ ခုနှစ် ဒုက္ခသည်ကွန်ဗင်းရှင်းကို လက်မှတ်ရေးထိုးထားခြင်း မရှိသောကြောင့် လူကုန်ကူးသူများက အသုံးချသည့် ဥပဒေရေးရာ မရေမရာမှုများကို ဖန်တီးပေးခဲ့သည်။

III။ လူကုန်ကူးမှုကွန်ရက်ဗိသုကာ

၁။ လူသစ်စုဆောင်းခြင်းအဆင့် (မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်)

သားကောင်များကို ကော့စ်ဘဇားရှိစခန်းများမှ လှည့်စားမှု၊ အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေမှု သို့မဟုတ် လူမှုရေးဖိအားများမှတစ်ဆင့် မကြာခဏစုဆောင်းလေ့ရှိသည်။ လူသစ်စုဆောင်းသူများသည် ဒုက္ခသည်အသိုင်းအဝိုင်းများအတွင်း မကြာခဏပါဝင်လေ့ရှိပြီး အလုပ်အကိုင်နှင့် ဘေးကင်းရေးကတိများဖြင့် မလေးရှားသို့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို ပေးဆောင်သည်။

ငွေပေးချေမှုများသည် ရင်းဂစ် ၅၀၀၀ မှ ၁၀၀၀၀ အထိရှိပြီး ထွက်ခွာခြင်းမပြုမီတွင်ပင် အကြွေးအခြေခံမှီခိုမှုကို ဖန်တီးပေးသည်။

၂။ ရေကြောင်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး (ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်-အန်ဒမန်ပင်လယ်)

ဒုက္ခသည်များကို အန္တရာယ်ရှိသောအခြေအနေများအောက်တွင် လှေဖြင့်သယ်ယူပို့ဆောင်ကြသည်။ ဤခရီးစဉ်များတွင် မကြာခဏ လူပြည့်ကျပ်နေသောသင်္ဘောများ၊ ထောက်ပံ့ရေးပစ္စည်းများ အကန့်အသတ်ရှိခြင်းနှင့် သေဆုံးမှုနှုန်းမြင့်မားခြင်းတို့ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။

၃။ တောတွင်းထိန်းသိမ်းရေးစနစ် (ထိုင်းနိုင်ငံ)

ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်းသို့ရောက်ရှိသောအခါ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများကို ဝေးလံသောတောတွင်းစခန်းများသို့ ပြောင်းရွှေ့ပေးသည် – ငွေညှစ်ဗဟိုချက်အဖြစ် လုပ်ဆောင်သော တရားဝင်မဟုတ်သောထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများ။

၂၀၁၅ ခုနှစ် ဝမ်ကီလီယန်အစုလိုက်အပြုံလိုက်သင်္ချိုင်းဂူများအပြီးတွင် ဤစခန်းများသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအာရုံစိုက်မှုကို ရရှိခဲ့သော်လည်း အထောက်အထားများအရ အလားတူဖွဲ့စည်းပုံများသည် ပြုပြင်ထားသောပုံစံများဖြင့် ဆက်လက်တည်ရှိနေကြောင်း ဖော်ပြသည်။

သားကောင်များမှာ-

ဖမ်းဆီးခံထားရခြင်း

ငတ်မွတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အလွဲသုံးစားပြုခံရခြင်း

မိသားစုများကို ပြန်ပေးငွေအတွက် အတင်းအကျပ်ဆက်သွယ်ခြင်း

ငွေပေးချေရန်ပျက်ကွက်ခြင်းသည် မကြာခဏ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း သို့မဟုတ် ကွပ်မျက်ခံရခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

၄။ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မှောင်ခိုရောင်းဝယ်မှု (ထိုင်း-မလေးရှား)

ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို ကီဒါနှင့် ကီလန်တန်ကဲ့သို့သော မလေးရှားပြည်နယ်များသို့ ခိုးသွင်းဝင်ရောက်လာကြသည်။

အကျင့်ပျက်ခြစားမှု၊ အားနည်းသော ပြဋ္ဌာန်းချက်နှင့် ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှုများကြောင့် ဤဖြတ်ကျော်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။

၅။ ဦးတည်ရာ အမြတ်ထုတ်မှု (မလေးရှား)

ရောက်ရှိချိန်တွင် ဒုက္ခသည်များသည် “3D အလုပ်များ” (ညစ်ပတ်သော၊ အန္တရာယ်ရှိသော၊ နှိမ့်ချသော) လွှမ်းမိုးထားသော တရားဝင်မဟုတ်သော အလုပ်သမားဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ကြသည်။

တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုမှုမရှိဘဲ များစွာသောသူများသည်-

လုပ်ခလစာအမြတ်ထုတ်မှု

အကာအကွယ်မရှိဘဲ အလုပ်ခွင်ဒဏ်ရာများ

ထိန်းသိမ်းခံရနိုင်ခြေ

အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူကဲ့သို့ အဖော်မပါသော အရွယ်မရောက်သေးသူများသည် လူကုန်ကူးမှု၊ အဓမ္မလုပ်အားပေးခိုင်းစေမှု သို့မဟုတ် အစောပိုင်းလက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုများအတွက် အထူးထိခိုက်လွယ်သည်။

IV။ လူ့တန်ဖိုး- အလွန်အမင်းအကြမ်းဖက်မှု၏ သက်သေခံချက်

မိန်းကလေး၏ မှတ်တမ်းသည် မှတ်တမ်းတင်ထားသော အလွဲသုံးစားပြုမှုပုံစံများနှင့် ကိုက်ညီပါသည်။

တောတွင်း ရှစ်လကြာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွင်း-

အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများသည် အနည်းဆုံး အစားအစာ (ပြုတ်ထားသော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ) ဖြင့်သာ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်

ဖျားနာသူများကို ကွပ်မျက်ခဲ့သည်

သက်သေအထောက်အထားများကို ဖုံးကွယ်ရန် အလောင်းများကို မီးရှို့ခဲ့သည်

ဤအခြေအနေများအောက်တွင် သူမ၏မိခင် သေဆုံးမှုကို သူမ မျက်မြင်တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။

ထိုကဲ့သို့သော လုပ်ဆောင်မှုများသည် နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ ရာဇဝတ်မှုများနှင့် ဆက်စပ်နေသော စံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီပြီး အတိုင်းအတာနှင့် စနစ်တကျ သဘောသဘာဝပေါ် မူတည်၍ လူမဆန်သော ဆက်ဆံမှုနှင့် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှုများ အပါအဝင် ဖြစ်သည်။

V. ဥပဒေရေးရာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်- နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့် တာဝန်ခံမှု

၁။ လူကုန်ကူးမှုနှင့် မှောင်ခိုရောင်းဝယ်မှု မူဘောင်များ

ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာရုံး (UNODC) ၏ ပါလာမိုပရိုတိုကောအရ-

လူကုန်ကူးမှုတွင် အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခြင်း၊ အမြတ်ထုတ်ခြင်းနှင့် အားနည်းချက်ကို အလွဲသုံးစားပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည်

အမြတ်ထုတ်မှုဖြစ်ပွားသောအခါ မှောင်ခိုရောင်းဝယ်မှုသည် လူကုန်ကူးမှုဖြစ်လာသည်

ရိုဟင်ဂျာအမှုသည် တောတွင်းထိန်းသိမ်းမှုအတွင်း မှောင်ခိုရောင်းဝယ်မှုမှ လူကုန်ကူးမှုသို့ မကြာခဏ ကူးပြောင်းလေ့ရှိသည်။

၂။ ကလေးသူငယ်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရေးတာဝန်ဝတ္တရားများ

အရွယ်မရောက်သေးသူအဖြစ် သားကောင်၏အဆင့်အတန်းသည် ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေးများဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်း (CRC) အရ ကာကွယ်မှုများကို ရည်ညွှန်းပြီး အောက်ပါတို့ပါဝင်သည်-

အမြတ်ထုတ်ခံရခြင်းမှ ကာကွယ်ခြင်း

ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုခံယူခွင့်

မှတ်ပုံတင်ခွင့်နှင့် အုပ်ထိန်းခွင့်

ဤကာကွယ်မှုများကို သေချာစေရန် ပျက်ကွက်ခြင်းသည် လိုက်နာမှုဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများကို ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

၃။ နိုင်ငံမဲ့ဖြစ်ခြင်းနှင့် ဒုက္ခသည်ဥပဒေကွာဟချက်များ

မလေးရှားတွင် တရားဝင်အဆင့်အတန်းမရှိခြင်းသည် UNHCR မှတ်ပုံတင်ယန္တရားများရှိသော်လည်း အခွင့်အရေးများကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းကို ကန့်သတ်ထားသည်။

၎င်းသည် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်သူများသည် နိုင်ငံတော်တာဝန်ကို အစားထိုးသည့် အကာအကွယ်ပေးရေး လစ်ဟာမှုကို ဖန်တီးပေးသည်။

VI။ မလေးရှားနိုင်ငံရှိ စနစ်ကျသော ကွာဟချက်များ

MSF ကဲ့သို့သော အဖွဲ့အစည်းများ၏ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ကြိုးပမ်းမှုများရှိနေသော်လည်း-

ဒုက္ခသည်များကို အသိအမှတ်ပြုသည့် တရားဝင်ဥပဒေဘောင် မရှိပါ။

အများပြည်သူဝန်ဆောင်မှုများသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ကို ကန့်သတ်ထားဆဲဖြစ်သည်။

ရေရှည်ပေါင်းစည်းရေးမူဝါဒများ မရှိသေးပါ။

MSF မှ အဖော်မပါသော အရွယ်မရောက်သေးသူများ အရေအတွက် မြင့်တက်လာကြောင်း သတင်းပို့ထားပြီး၊ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ အားနည်းချက်များ တိုးပွားလာနေကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။

VII. ဒေသတွင်းလုံခြုံရေးနှင့် မူဝါဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ

လူကုန်ကူးမှုလမ်းကြောင်းများ တည်ရှိနေခြင်းသည်-

ဒေသတွင်း ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှု အားနည်းခြင်း

လူကုန်ကူးမှုကွန်ရက်များကို တရားစွဲဆိုမှု မလုံလောက်ခြင်း

လူကုန်ကူးမှု၏ အကျိုးအမြတ် ဆက်လက်ရရှိခြင်း

အာဆီယံအဆင့် ကြားဝင်ဆောင်ရွက်မှု ညှိနှိုင်းမှုမရှိပါက ဤကွန်ရက်များသည် ပျောက်ကွယ်သွားမည့်အစား တိုးတက်ပြောင်းလဲလာဖွယ်ရှိသည်။

VIII. နိဂုံးချုပ်- အဆုံးမရှိသော အကျပ်အတည်း

အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးငယ် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာခြင်း (ယခုအခါ လမ်းလျှောက်နိုင်ပြီး ပြန်လည်ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များ ခံယူနိုင်ပြီ) သည် မှတ်တမ်းမရှိဘဲ အများအပြား ပျောက်ကွယ်သွားသည့် စနစ်တွင် ရှားပါးသော ရလဒ်တစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုသည်။

သူမ၏အမှုသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော လက်တွေ့အခြေအနေကို သရုပ်ပြသည်- ရိုဟင်ဂျာများ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုသည် တစ်ခုတည်းသော လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကျပ်အတည်း မဟုတ်ဘဲ ရေရှည်နိုင်ငံဖြတ်ကျော် အမြတ်ထုတ်မှုစနစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ မောင်းနှင်အားများ — နိုင်ငံမဲ့ဖြစ်ခြင်း၊ တရားဝင်ဖယ်ကျဉ်ခံရခြင်းနှင့် ဒေသဆိုင်ရာမူဝါဒပြိုကွဲခြင်း — ကို မဖြေရှင်းမချင်း လူကုန်ကူးမှုကွန်ရက်များသည် ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွတ်စွာ ဆက်လက်လည်ပတ်နေမည်ဖြစ်သည်။