ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း မောင်တောမြို့နယ်သို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများမှ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လာသည့် ရိုဟင်ဂျာ မိသားစု ၂၂ စုကို Arakan Army (AA) က ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့ပြီး သုံးလအထိ ထောင်ချခဲ့ကြောင်း ယခင်ဖမ်းဆီးခံထားရသူများ၏ ပြောကြားချက်များအရ သိရသည်။
အဆိုပါ မိသားစုများတွင် လူဦးရေ စုစုပေါင်း ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၁၀၀ ခန့် ပါဝင်ပြီး အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများလည်း ပါဝင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ပြန်တော်ပြင်ကျေးရွာမှ ၄ စု၊ ရွှေဇာကျေးရွာမှ ၁၇ စုနှင့် ညောင်ချောင်းကျေးရွာမှ ၁ စု ဖြစ်ကြသည်။ လုံခြုံရေးစိုးရိမ်မှုကြောင့် အင်တာဗျူးဖြေကြားသူများအားလုံး အမည်မဖော်လိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ပြန်လည်ဝင်ရောက်ပြီးနောက် ဖမ်းဆီးခံရ
၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာစစ်တပ်နှင့် အာရက္ခတပ်တော်အကြား တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်လာသဖြင့် အဆိုပါ မိသားစုများသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြပြီး ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် လပေါင်း ၁၀ ခန့် နေထိုင်ခဲ့ရသည်။
ပြန်လည်ဝင်ရောက်မည့်အကြောင်း ကျေးရွာဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဆက်သွယ်ကာ မှတ်ပုံတင်စာရွက်စာတမ်းများ တင်ပြခဲ့ပြီး၊ ထိုစာရွက်စာတမ်းများကို AA ထံသို့ ပေးပို့၍ ခွင့်ပြုချက်ရယူခဲ့ကြောင်း ယခင်ဖမ်းဆီးခံထားရသူတစ်ဦးက ပြောသည်။
“AA က ခွင့်ပြုလိုက်တဲ့အတွက် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လ ၈ ရက်နေ့မှာ—အီးဒ်အယ်လ်အာဒဟာပွဲပြီး နှစ်ရက်အကြာ—ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဒုက္ခသည်စခန်းကနေ မောင်တောကို ပြန်ဝင်လာခဲ့တယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားသည်။
သို့သော် ပြန်ဝင်ပြီး တစ်ရက်အကြာတွင် အလယ်သံကျော်ရှိ AA စခန်းသို့ ခေါ်ယူစစ်ဆေးခံရပြီး၊ ထို့နောက် မောင်တောမြို့ရှိ ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းသို့ ပို့ဆောင်ခံရကာ သုံးရက်အကြာတွင် တရားရုံးသို့ တင်ပြခံရကြောင်း သိရသည်။
“၁၅ ရက်အကြာမှာ တရားရုံးက တရားမဝင် နယ်စပ်ကျော်ဖြတ်မှုနဲ့ စွပ်စွဲပြီး အမျိုးသမီးတွေနဲ့ ကလေးတွေပါ ထောင်ဒဏ် သုံးလ ချမှတ်ခဲ့တယ်” ဟု ယခင်ဖမ်းဆီးခံထားရသူက ဆိုသည်။
လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် အလုပ်အတင်းခိုင်းစေမှု စွပ်စွဲချက်များ
ယခင်ဖမ်းဆီးခံထားရသူများ၏ ပြောကြားချက်အရ အမျိုးသားများနှင့် အမျိုးသမီးများကို သီးခြားခွဲထားခဲ့ပြီး တွေ့ဆုံခွင့်မပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အမျိုးသားများအား ရိုက်နှက်ညှင်းပန်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး နေ့စဉ် အလုပ်အတင်းခိုင်းစေခဲ့ကြောင်း၊ အစာအဟာရလည်း မလုံလောက်ကြောင်း ပြောကြားသည်။
အမျိုးသမီးများအပေါ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ကိုယ်ထိလက်ရောက် အကြမ်းဖက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်းလည်း စွပ်စွဲချက်များ ထွက်ပေါ်နေသည်။
ထို့အပြင် လွှတ်ပေးမည့်အခါ လူတစ်ဦးလျှင် ကျပ်သိန်း ၂၀ (၂,၀၀၀,၀၀၀ ကျပ်) ကို AA ဘက်မှ တောင်းယူခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ တချို့ကို ၄၅ ရက်အကြာ လွှတ်ပေးခဲ့ပြီး တချို့ကို သုံးလပြည့်မှ လွှတ်ပေးခဲ့ကြောင်း၊ ထို့နောက် AA စီမံခန့်ခွဲသည့် လှေဖြင့် တိုက်ရိုက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်သို့ ပြန်ပို့ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။
“ဖြစ်စဉ်တွေကို ဘယ်သူ့ကိုမှ မပြောဖို့လည်း ခြိမ်းခြောက်ခဲ့တယ်” ဟု ယခင်ဖမ်းဆီးခံထားရသူတစ်ဦးက ပြောသည်။
ပြန်လည်ဝင်ရောက်သူများအတွက် လုံခြုံရေးအန္တရာယ် မြင့်တက်
ယင်းဖြစ်စဉ်များသည် AA ထိန်းချုပ်နယ်မြေများအတွင်း ကိုယ်တိုင်ပြန်လည်ဝင်ရောက်နေထိုင်ရန် ကြိုးပမ်းနေသော ရိုဟင်ဂျာများအတွက် လုံခြုံရေးအန္တရာယ်များ ပြင်းထန်နေကြောင်း ပြသနေသည်။
နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးမရှိသည့် အခြေအနေတွင် နေထိုင်နေရသော ရိုဟင်ဂျာများအတွက် တရားဝင် ပြန်လည်နေရာချထားရေး မရှိသေးသည့်အခြေအနေတွင် ကိုယ်တိုင်ပြန်လည်ဝင်ရောက်မှုများသည် ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းမှု၊ ငွေညှစ်ယူမှုနှင့် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများအန္တရာယ်ကို ဆက်လက် မြှင့်တင်နေကြောင်း သုံးသပ်နိုင်သည်။
ယခု စွပ်စွဲချက်များကို သီးခြားအတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးကြောင်းနှင့် ထုတ်ဝေချိန်အထိ AA ဘက်မှ တရားဝင် တုံ့ပြန်ချက် မရရှိသေးကြောင်း သိရသည်။
