ဘာသာရေးတရားစီရင်မှု၊ ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်နှင့် ထောက်လှမ်းရေးအာဏာတို့အကြား တင်းမာမှုများ ပိုမိုပြင်းထန်လာနိုင်
ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတွင် ထိန်းချုပ်မှု ချဲ့ထွင်လာသော အာရက္ခတပ်တော် (Arakan Army (AA) နှင့် ၎င်း၏ နိုင်ငံရေးအဖွဲ့ United League of Arakan (ULA) အုပ်ချုပ်ရေး ယန္တရားအတွင်း အာဏာခွဲဝေမှုနှင့် တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ပေါ်လွင်လာကြောင်း မောင်တောမြို့နယ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် လက်ထပ်ရေးအမှုအခင်းတစ်ခုက ပြသနေသည်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်တွင် DELPS နှင့် ထောက်လှမ်းရေးဌာနတို့ လက်ထပ်ရေးအမှုကို ဆွေးနွေးနေစဉ် လက်နက်ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း ဒေသခံများက ပြောသည်။
ဖြစ်စဉ်နောက်ခံ
ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်တွင် သရက်အုပ်ကျေးရွာရှိ လူငယ်နှစ်ဦးသည် နှစ်ဖက်သဘောတူဖြင့် အိမ်မှထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။ နှစ်ရက်အကြာတွင် ပြန်လည်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးဘက်မိသားစုမှ သမီးကို ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။
အမျိုးသားဘက်မိသားစုက AA/ULA(Jury)တရားရေးအဖွဲ့ထံ တိုင်ကြားခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် စစ်ဆေးခဲ့သည်။ လူငယ်နှစ်ဦးသည် လက်ထပ်လိုကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ကြပြီး တရားရေးအဖွဲ့ (Jury) အဖွဲ့က ဖေဖော်ဝါရီ ၂၆ ရက်တွင် လက်ထပ်ခွင့်ပြုရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
သို့သော် အမျိုးသမီးဘက်မိဘများက စုံစမ်းရေးဌာနထံ ထပ်မံတိုင်ကြားခဲ့ရာ စုံစမ်းရေးအဖွဲ့က ယခင်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပယ်ဖျက်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ငွေလာဘ်လာဘပေးမှု ပါဝင်နိုင်ကြောင်း စွပ်စွဲချက်များ ထွက်ပေါ်သော်လည်း သီးခြားအတည်ပြုချက် မရှိသေးပေ။
DELPS နှင့် ထောက်လှမ်းရေးအကြား တင်းမာမှု
တရားရေးအဖွဲ့ (Jury)က DELPS သို့ ထပ်မံတိုင်ကြားခဲ့ပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇ ရက်တွင် DELPS နှင့် ထောက်လှမ်းရေးဌာနတို့ ဆွေးနွေးနေစဉ် အငြင်းပွားမှု ပြင်းထန်ကာ လက်နက်ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အငြင်းပွားမှု၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ Jury ၏ အစ္စလာမ်ဘာသာရေးအခြေခံ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို AA/ULA ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်အောက်တွင် လက်ခံနိုင်မနိုင် ဆိုသည့် အမြင်ကွာခြားမှု ဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံများက ဆိုသည်။
အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ အဓိကပြဿနာများ
၁။ ဘာသာရေးတရားစီရင်မှုနှင့် ဗဟိုအုပ်ချုပ်ရေး အာဏာကြား ပဋိပက္ခ မောင်တောကဲ့သို့ မွတ်စလင်အများစုရှိဒေသများတွင် အစ္စလာမ်ဘာသာရေးအခြေခံ ဖြေရှင်းမှုများ ဆက်လက်ရှိနေသော်လည်း AA/ULA ဗဟိုအာဏာစနစ်အောက်တွင် ထိုဆုံးဖြတ်ချက်များကို ပြန်လည်စိစစ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာနေသည်။
၂။ တရားရေးနှင့် ထောက်လှမ်းရေးအကြား အာဏာလွန်ဆွဲမှု လက်နက်ပစ်ခတ်မှုအထိ တင်းမာလာခြင်းသည် အာဏာသတ်မှတ်ချက် မရှင်းလင်းမှုကို ဖော်ပြနေသည်။
၃။ လွတ်လပ်သော တရားစီရင်မှုနှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများ လာဘ်လာဘပေးမှု စွပ်စွဲချက်များက အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအတွင်း ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မလုံလောက်ခြင်းကို ထောက်ပြနေသည်။
နိဂုံးချုပ်
နောက်ဆုံးတွင် ထောက်လှမ်းရေးဌာနဘက်မှ လက်ထပ်အစီအစဉ်ကို ဖျက်သိမ်းခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ အမျိုးသမီးအား မိဘအိမ်သို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့ပြီး အနှိပ်စက်ခံရမှု စွပ်စွဲချက်များလည်း ထွက်ပေါ်နေသည်။
AA/ULA ဘက်မှ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက် မရှိသေးပေ။
သုံးသပ်ချက်
AA/ULA သည် မြောက်ပိုင်း ရခိုင်ဒေသတွင် အခွန်စနစ်၊ တရားရုံးစနစ်၊ လုံခြုံရေးနှင့် ထောက်လှမ်းရေးယန္တရားများ တည်ဆောက်လာနေစဉ် အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အာဏာခွဲဝေမှု မရှင်းလင်းမှုများ ပေါ်လွင်လာနိုင်သည်။
ထိုသို့သော အာဏာထပ်တူကျမှုနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကွာဟမှုများ မဖြေရှင်းနိုင်ပါက ဒေသခံပြည်သူများအတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရသော တရားစီရင်ရေးစနစ် တည်ဆောက်နိုင်မှုအပေါ် ထိခိုက်နိုင်ကြောင်း လေ့လာသူများက သုံးသပ်ထားသည်။
