ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ကော့စ်ဘဇားရှိ ဦးကီယာ (Ukhiya upazila)တွင် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များအတွက် နှစ်ထပ်အိမ်ရာယူနစ် ၉၀၀ နီးပါး တည်ဆောက်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် သစ်တောဌာနက ကန့်ကွက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး စီမံကိန်းအတွက် တောင်ကုန်းများနှင့် သစ်တောကြိုးဝိုင်းမြေများကို ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။
ဒေသခံအရာရှိများနှင့် သစ်တောဌာနမှ သတင်းရင်းမြစ်များအရ ကုတူဖါလောင်း (Kutupalong) စခန်းအမှတ် ၄ ၏ တိုးချဲ့ ‘E’ အကွက် (Extension ‘E’ block) တွင် လက်ရှိလုပ်ဆောင်နေသော စီမံကိန်းတွင် ကွန်ကရစ်အုတ်မြစ်ပါသည့် သံဘောင်အိမ်ရာ ၈၈၈ ခုခန့် တည်ဆောက်ခြင်း ပါဝင်သည်။
ဤဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များသည် နိုင်ငံအတွင်း ယာယီနေထိုင်သည်ဟူသော ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၏ ရေရှည်ရပ်တည်ချက်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်မဖြစ်နှင့်ပတ်သက်၍ ဒေသခံများနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးအရာရှိများကြားတွင် အငြင်းပွားမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
တောင်ကုန်းခုတ်ထွင်ခြင်းကို သစ်တောဌာနက ကန့်ကွက်
ကော့စ်ဘဇားတောင်ပိုင်း သစ်တောဌာနခွဲမှ သစ်တော အရာရှိ အဒုလ် မော်နန် (Range Officer Abdul Mannan) က စီမံကိန်းကို သိရှိပြီးနောက် မကြာမီတွင် ဌာနသည် တည်ဆောက်မှုကို ကန့်ကွက်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဒါက သစ်တောဌာနခွဲအောက်က သီးသန့်သစ်တောမြေပါ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
“စခန်းအာဏာပိုင်တွေက ဒုက္ခသည်စခန်းအတွင်း လုပ်ဆောင်မှုတွေကို ကြီးကြပ်ပေမယ့် တောင်ကုန်းတွေ ခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းတာနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ပျက်စီးမှုတွေ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖြစ်ပွားခဲ့တာကြောင့် ကျွန်တော်တို့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ကန့်ကွက်ခဲ့ပါတယ်။”
သစ်တောဌာနရဲ့ အဆိုအရ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းရဲ့ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကနေ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ပြီးစီးသွားပြီဖြစ်ပြီး အလုပ်သမားရာပေါင်းများစွာက စီမံကိန်းမှာ တစ်ပြိုင်နက်တည်း အလုပ်လုပ်နေကြပါတယ်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနဲ့ ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို လွယ်ကူချောမွေ့စေဖို့အတွက် တောင်ကုန်းဒေသတွေကို လမ်းတွေ ဖောက်လုပ်ထားတယ်လို့ အရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။
ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုတွေထဲမှာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်ကတည်းက ဒုက္ခသည်တွေရဲ့ အခြေချနေထိုင်မှုကြောင့် အကြီးအကျယ် ထိခိုက်ခဲ့ရတဲ့ ဒေသမှာ တောင်ကုန်းတွေ ပျက်စီးတာ၊ သစ်ပင်တွေ ဆုံးရှုံးတာ၊ မြေဆီလွှာပျက်စီးတာနဲ့ ရေရှည်ဂေဟစနစ် ပျက်စီးမှုတွေ ပါဝင်ပါတယ်။
အာဏာပိုင်တွေက အဆောက်အဦတွေဟာ ယာယီဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်
ဒုက္ခသည်ကယ်ဆယ်ရေးနဲ့ နေရပ်ပြန်ရေးကော်မရှင် (RRRC) နဲ့ UNHCR တို့က ခိုလှုံရာနေရာတွေဟာ ယာယီဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း၊ မြေပြိုမှုနဲ့ မုတ်သုံမိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုတွေကြောင့် ထိခိုက်လွယ်တဲ့ ဒုက္ခသည်တွေအတွက် ဘေးအန္တရာယ်ဒဏ်ခံနိုင်ရည်ကို မြှင့်တင်ဖို့ ဒီဇိုင်းထုတ်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒုက္ခသည်ကယ်ဆယ်ရေးနဲ့ နေရပ်ပြန်ရေးကော်မရှင် မိုဟာမက် မီဇာနူရာမန်က စီမံကိန်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေကို “ချဲ့ကားပြောဆို” နေတယ်လို့ ပြောပါတယ်။
၂၀၂၁-၂၂ ခုနှစ်များအတွင်း အိမ်ရာဒီဇိုင်းကို ဝန်ကြီးဌာနပေါင်းစုံကော်မတီတစ်ခုက ယခင်က အတည်ပြုခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြခဲ့သည်။
သံမဏိနှင့် အကန့်အသတ်ရှိသော ကွန်ကရစ်ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုနေကြောင်း ဝန်ခံသော်လည်း၊ အဆောက်အအုံများကို အမြဲတမ်းအခြေချနေထိုင်ရာများအဖြစ် မယူဆသင့်ကြောင်း ၎င်းက ငြင်းခုံခဲ့သည်။
“၎င်းသည် ကွန်ကရစ်အပြည့်တည်ဆောက်ထားသော အဆောက်အအုံမဟုတ်ပါ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
“အဆောက်အအုံများသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် တိုက်ရိုက်မတည်ရှိစေရန် ကြမ်းခင်းအမျိုးအစား အုတ်မြစ်ကို ပံ့ပိုးပေးနေပါသည်။”
သစ်တောဌာနမှ ကန့်ကွက်မှုများကြောင့် တောင်ကုန်းများ ခုတ်ထွင်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် လုပ်ငန်းကို ယာယီရပ်ဆိုင်းထားကြောင်း ကော်မရှင်နာက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး (UNHCR) သည် အဆောက်အအုံဒီဇိုင်းကို ကာကွယ်သည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး (UNHCR) ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မူရှောဖ် ဟူဆိန် (Mosharraf Hossain )က အဆောက်အအုံများကို ဘေးအန္တရာယ်ကျရောက်လွယ်သော ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် ဘေးကင်းရေးနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး ပိုမိုကောင်းမွန်စေရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး (UNHCR) ၏ အဆိုအရ အဆောက်အအုံများကို အဓိကအားဖြင့် ဝါး၊ ပလတ်စတစ်ပြားများနှင့် ခွံမာသီးများနှင့် ဘော့များဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသော ဖြုတ်တပ်နိုင်သော သံမဏိပိုက်ဘောင်များဖြင့် တည်ဆောက်ထားသည်။
“ဤအဆောက်အအုံများသည် အမြဲတမ်းအဆောက်အအုံများမဟုတ်ဘဲ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များ၏ ယာယီအခြေအနေတွင် မည်သည့်ပြောင်းလဲမှုကိုမျှ မညွှန်ပြပါ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာမင်းကြီး (UNHCR) ကလည်း စီမံကိန်းဒီဇိုင်းကို သက်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်များထံမှ ခွင့်ပြုချက်ရရှိထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဒေသခံပြည်သူများ၏ စိုးရိမ်မှုများကို ထုတ်ဖော်ပြောကြား
ဒေသခံများနှင့် ရပ်ရွာခေါင်းဆောင်များက စီမံကိန်း၏ အတိုင်းအတာနှင့် ဒီဇိုင်းသည် ကော့စ်ဘဇားတွင် ရိုဟင်ဂျာများ ရှိနေခြင်းသည် ရေရှည် သို့မဟုတ် အမြဲတမ်း ဖြစ်လာနိုင်သည်ဟူသော စိုးရိမ်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
အမ် ဂေါ်ဖူရ်အုဒ္ဒိန် ချော်ဒါရီ (M Gafuruddin Chowdhury) က ဆောက်လုပ်ရေးကို “စိုးရိမ်စရာ” အဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။
“ခိုင်မာသော အခြေခံအဆောက်အအုံများသည် အမြဲတမ်း အခြေချနေထိုင်မှုကို အားပေးနိုင်ပြီး အနာဂတ်တွင် နေရပ်ပြန်ပို့ရေး ကြိုးပမ်းမှုများကို အားနည်းစေနိုင်သည်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
အိမ်ရှင်ရပ်ရွာများရှိ ဒေသခံများစွာသည် ပတ်ဝန်းကျင် ယိုယွင်းပျက်စီးမှု၊ ဒေသခံအရင်းအမြစ်များအပေါ် ဖိအားပေးမှုနှင့် ဒုက္ခသည်စခန်းများအတွင်း အခြေခံအဆောက်အအုံများ တိုးချဲ့လာမှုတို့အပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများလည်း ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
