စိုင်းဟန်လင်း —ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း တရားမဝင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသော နိုင်ငံခြားသားများကို ဖမ်းဆီးနှိမ်နှင်းရေး အရှိန်တိုးမြှင့် လုပ်ဆောင်မည်ဟု ထိုင်းအလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ပြီးနောက် ယခုရက်ပိုင်းအတွင်း မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများ ဆက်တိုက်ဖမ်းဆီးခံနေရကြောင်း သိရသည်။

ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း အလုပ်လုပ်ခွင့်လက်မှတ်မရှိဘဲ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသူများနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံသားများသာ လုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိပြီး နိုင်ငံခြားသားများကို တားမြစ်ထားသော လုပ်ငန်းအမျိုးအစားများတွင် လုပ်ကိုင်နေသူများအား တစ်နိုင်ငံလုံးအနေဖြင့် ရှာဖွေဖမ်းဆီးရန် ထိုင်းအလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနက ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နေ့တွင် အမိန့်စာ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

အဆိုပါ အမိန့်ထုတ်ပြန်ပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံခြားသားများ ဆက်တိုက်ဖမ်းဆီးခံနေရသည့် ဖြစ်စဉ်များ ရှိလာသဖြင့် မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားများ အနေဖြင့်လည်း သတိထားရန် လိုအပ်ကြောင်း လူ့အခွင့်အရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဖောင်ဒေးရှင်း (HRDF) ၏ ပညာရေးပိုင်း တာဝန်ခံ စိုင်းကောင်းက သျှမ်းသံတော်ဆင့်ကို ပြောသည်။

“အဓိကတော့ ထိုင်းအစိုးရက တားမြစ်ထားတဲ့ အလုပ်တွေကို ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေ အနေနဲ့ မလုပ်ဖို့ လိုတယ်။ ထိုင်းအစိုးရက ခွင့်ပြုထားတဲ့ အလုပ်ကိုပဲ လုပ်ဖို့လိုတယ်။ အရေးကြီးဆုံးကတော့ ဆိုင်ဖွင့်ပြီး ဈေးရောင်းလို့ မရဘူး။ တစ်နေ့ကျရင် သူတို့အာဏာပိုင်တွေ လာစစ်ရင် ဖမ်းခံရနိုင်တယ်” ဟု HRDF ဖောင်ဒေးရှင်းမှ စိုင်းကောင်းက ပြောသည်။

ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ထိုင်းပစ္စည်းပို့သမားများနှင့် မြန်မာရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားများကြား ခိုက်ရန်ဖြစ်ပွားမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ထိုင်းနိုင်ငံသား အမည်ခံပြီး မြန်မာနိုင်ငံသားများက ဆိုင်ဖွင့် ဈေးရောင်းနေသည်ဟု တိုင်ကြားချက်များ ရရှိခဲ့ကြောင်း ထိုင်းအလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

ထို့ကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံသားများသာ လုပ်ခွင့်ရှိသော လုပ်ငန်းအမျိုးအစားများတွင် နိုင်ငံခြားသားများ ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်မှု မရှိရေးအတွက် ဘန်ကောက်နယ်မြေများ အပါအဝင် ထိုင်းနိုင်ငံတဝှမ်းရှိ ခရိုင်အလုပ်သမားရုံးများအနေဖြင့် တရားမဝင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသူများနှင့် တားမြစ်အလုပ်အကိုင်များတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်နေသူများကို စစ်ဆေးပြီး ဥပဒေချိုးဖောက်မှု များ တွေ့ရှိပါက အရေးယူရန် ထုတ်ပြန်ထားသည်။

လက်ရှိ ထိုင်းနိုင်ငံတဝှမ်း၌ တရားဝင် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့် လက်မှတ်မရှိသူများ၊ တားမြစ်လုပ်ငန်းတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်နေသူများကို ထိုင်းအာဏာပိုင်များမှ ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးမှုများ ဆက်တိုက်ရှိလာခဲ့ကြောင်း ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများအရေး ကူညီဆောင်ရွက်သူများက ပြောသည်။

“ပြဿနာကတော့ ပြီးခဲ့တဲ့တစ်ခေါက်က Grab (ပစ္စည်းပို့) သမားကို ဝိုင်းရိုက်တာက စတာပဲ။ ပြီးတော့ မြန်မာအချင်းချင်း ရန်ဖြစ်ကြတာရယ်။ အဲ့ကတည်းက စပြီးတော့ အထောက်အထား မရှိတဲ့သူတွေ၊ တရားမဝင် အလုပ်လုပ်နေတဲ့သူတွေ၊ တားမြစ်ထားတဲ့ အလုပ်တွေမှာ ဝင်လုပ်နေတဲ့သူတွေကို လိုက်လံဖမ်းဆီးနှိမ်နှင်းနေတာပေါ့” ဟု ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအရေး ကူညီဆောင်ရွက်နေသူတစ်ဦးက ပြောသည်။

ပြီးခဲ့သည့် ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်က ပတ္တယားမြို့ရှိ ဈေးတစ်ခုထဲတွင် မြန်မာနိုင်ငံသား ၂ ဦး အပါအဝင် တရားမဝင် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား ၆ ဦးကို ထိုင်းအာဏာပိုင်ဘက်က ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

အလားတူ ဇန်နဝါရီလ ၁၅ ရက်နှင့် ၁၆ ရက်အတွင်း ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် မဲဆောက်မြို့ရှိ ဈေးအတွင်း ထိုင်းအာဏာပိုင်များက ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခဲ့ရာ အထောက်အထား မရှိသော မြန်မာနိုင်ငံသား ၈ ဦး၊ အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့် လက်မှတ်မရှိဘဲ တားမြစ်လုပ်ငန်းတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်နေသော မြန်မာနိုင်ငံသား ၈ ဦးနှင့် ဧည့်စာရင်း တိုင်ကြားရန် ပျက်ကွက်သည့် မြန်မာနိုင်ငံသား ၁ ဦး စုစုပေါင်း ၁၇ ဦးကို ဖမ်းဆီးရမိကြောင်း ထိုင်းလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။

ထိုင်းနိုင်ငံထဲ တရားဝင် အလုပ်လုပ်ခွင့်လက်မှတ် မရှိဘဲ အလုပ်လုပ်နေသည် ဖြစ်စေ၊ တားမြစ်အလုပ်များ လုပ်ကိုင်နေသည်ဖြစ်စေ စစ်ဆေးတွေ့ရှိပါက ဒဏ်ငွေ ဘတ် ၅,၀၀၀ မှ ၅၀,၀၀၀ အထိ ကျခံရနိုင်ပြီး နေရပ်ပြန်ပို့ခံရနိုင်ကာ ထိုင်းနိုင်ငံထဲ အလုပ်လုပ်ခွင့် ၂ နှစ် ပိတ်သိမ်းခံရမည် ဖြစ်သည်။

အလားတူ အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့် လက်မှတ်မရှိဘဲ နိုင်ငံခြားသားများ ငှားရမ်းသော သို့မဟုတ် ထိုင်းအစိုးရမှ ခွင့်ပြုထားသည့် အတိုင်းအတာထက် ကျော်လွန်၍ နိုင်ငံခြားသားများကို အလုပ်လုပ်ခွင့်ပြုသော အလုပ်ရှင်များသည် နိုင်ငံခြားသားများကို ငှားရမ်းပါက ဒဏ်ငွေ ၁၀,၀၀၀ မှ ၁၀၀,၀၀၀ အထိ ချမှတ်ခံရမည် ဖြစ်သည်။

ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဈေးရောင်း/ လှည့်လည်ရောင်းချခြင်းလုပ်ငန်း၊ ဆံပင်ညှပ် အလှပြင်လုပ်ငန်း၊ ယာဉ်မောင်းလုပ်ငန်း၊ ပွဲစားနှင့် အေဂျင်စီလုပ်ငန်း အပါအဝင် နိုင်ငံခြားသား ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများကို လုပ်ပိုင်ခွင့် တားမြစ်ထားသော လုပ်ငန်း ၁၂ မျိုးရှိသည်။

စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံရှိ လူငယ်များသည် စစ်ရေး ပဋိပက္ခ၊ စီးပွားရေးပြိုလဲမှုနှင့် စစ်မှုထမ်း ကိစ္စရပ်များကြောင့် နိုင်ငံအတွင်းမှ ထွက်ခွာလိုကြောင်း ကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အစီအစဉ် (UNDP) ၏ ၂၀၂၅ သြဂုတ် ၁၂ ထုတ် အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

အထူးသဖြင့် စစ်မှုထမ်းကိစ္စရပ်များကြောင့် လူငယ်အများစုသည် တရားဝင် နည်းလမ်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ တရားမဝင် နည်းလမ်းဖြင့်လည်းကောင်း အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံထဲသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြသည်။

စစ်ကော်မရှင်၏ ၂၀၂၅ အောက်တိုဘာလထုတ် လူဦးရေနှင့် သန်းခေါင်စာရင်များအရ ပြည်ပသို့ ရောက်ရှိနေသည့် လူဦးရေ ၁ ဒသမ ၁၂ သန်း ကျော်ရှိကာ အိမ်ထောင်စု ၁၀ ဦးတွင် ၇ ဦးက အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံထဲသို့ ရောက်ရှိနေကြကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။